De Madonna van het Torenportaal

Ons vergaderritme ligt traditioneel bijzonder laag en dus lijkt het me aangewezen, buiten de “Restauratie-actua” de leden toch tussentijds te informeren over de stand van zaken. We hadden nl. gisteren een werfvergadering op het KIK en daar kwam heel wat boeiends over de projecten van de Vrienden zowel als van de restauratie in het algemeen aan bod. Aanwezig voor de Vrienden waren ikzelf, Anne Renaux-Veys en Edouard Cornelis.

Aanleiding tot de vergadering was de restauratie van de Madonna van het Torenportaal, opdrachtgever Kerkfabriek, prefinanciering en bijdrage 10 % door de Vrienden, de rest via toelagen van Stad, Provincie en Gewest. In het labo konden we al een voor een belangrijk deel gereinigd beeld zien en dit belooft spectaculaire resultaten. Soms worden er millimeters vuil en gipskorsten en dergelijke verwijderd en dat heeft voor gevolg dat de sculptuur beter tot haar recht komt en vooral dat de polychromie terug zichtbaar wordt. Mij viel vooral het fijn besneden gezicht op. Dit beeld staat in de geschiedschrijving eerder laag aangeschreven maar alles wijst er op dat dit na restauratie grondig zal veranderen.

Naar alle waarschijnlijkheid zal de console waarop dit beeld in de O.-L.-Vrouwkapel zal opgesteld worden door de Stad kunnen opgenomen worden in restauratiefase X, wat impliceert dat onze financiële bijdrage beperkt wordt tot 10 %.

Erg boeiend en voor de eerste maal in de geschiedenis is dat er na elke dag van werken een foto wordt genomen in precies dezelfde omstandigheden (beeld en camera zijn voor de jaren die de restauratie nodig heeft onwrikbaar verankerd) en we zagen zo hoe stapsgewijs het beeld evolueerde het jongste jaar. Indien technisch mogelijk zal deze fotoreeks verwerkt worden in de film die over het interieur van de basiliek in voorbereiding is en gedurende de sluitingsperiode van de basiliek zal vertoond worden aan de Hallenaren en de toeristen.

Verder begint het KIK voor Halle nog de restauratie van het middeleeuws schilderij van de Zeven werken van Barmhartigheid en het beeld onder de toren van de Piëta. Hier was het begin der werken nog zo recent dat er nog niet veel over te vertellen viel, maar er wordt nu actief aan gewerkt.

Parallel hieraan wordt er ook het beeld van O.-L.-Vrouw van Halle aan een wetenschappelijk onderzoek volgens de meest recente middelen van de wetenschap onderworpen.

Tenslotte is het KIK druk bezig met de tweede fase van de oplossing van de zoutafzettingsproblemen in het Driekoningenportaal die er de natuursteen en de gewelfbepleistering aantasten. Bij de restauratie van dit portaalinterieur heel in het begin van onze restauratie-acties, had men dat probleem met de toenmalige stand van de wetenschap niet kunnen oplossen. Nu heeft het KIK dat, aansluitend bij restauratiefase VII, met de nieuwste technieken onderzocht. De zouten zijn nu bekend en jammer genoeg zijn ze van de schadelijke soort, dat wil zeggen dat ze tengevolge van de luchtvochtigheidsschommelingen de steen en de voegen verder doen afbrokkelen. Het goede nieuws is dat aangenomen mag worden dat de restauratie van dit portaal de aanvoer van nieuwe zouten heeft stopgezet. Rest dus de niet geringe taak om de aanwezige zouten er uit te verwijderen. Voor de gewelfbepleistering zal een aangepaste herstelmethode worden toegepast.

De Vrienden hebben hiervoor de fase 1 (studie, voltooid) en 2 (proefextracties om de gepaste werkwijze vast te leggen) gefinancierd. De hoop leeft dat de eigenlijke zoutextractie (ontzilting) zal kunnen opgenomen worden in fase IX en/of X, zodat hiervoor ons restauratiefonds niet zou moeten aangesproken worden. Spaarzaamheid is immers geboden want we verwachten tijdens de fasen X nog heel wat onvoorziene ingrepen en dat is toch een van de eerste taken waarvoor het Restauratiefonds destijds werd opgericht.

Een voorbeeld van hoe zelfs tijdens de lopende restauratiewerken nog altijd verrassingen opduiken wordt geleverd door de lopende restauratie van de Trazegnieskapel in het kader van restauratiefase IX. Een combinatie van hardnekkige steenaantasting, de ontdekking van een belangrijk aantal oorspronkelijke middeleeuwse sculpturen, de restauratie van de glasramen (die het noodzakelijk maakten ook enkele profielen van het interieur te reinigen/restaureren) leidde tot een zoektocht naar aangepaste restauratietechnieken die uiteindelijk een gloednieuwe “sponsmethode” opleverde die een volledig droge behandeling toelaat. Dit is vooral voor de interieurrestauratie van enorm belang want zowel vloeibaar vocht als een langdurige hoge luchtvochtigheid kunnen aan de polychromie en de stoffering in het interieur zware schade toebrengen.

De grote actualiteit te Halle is natuurlijk de nakende sluiting van de basiliek voor de restauratiefase X (interieur). De administratieve voorbereidselen zijn quasi afgerond en begin 2013 vangen de werken dus aan. Een erg mooie zaak is dat het bestek een aantal zaken heeft opgenomen die van hogerhand niet voor betoelaging in aanmerking komen maar die toch noodzakelijk zijn om het geheel af te werken. Dit betekent dat de Stad Halle een bijzonder waardevolle inspanning levert om de restauratie tot in de puntjes te verzorgen en het werk echt “af” zal zijn.

De film over het interieur, onder het motto “Zoektocht naar de bouwmeester” is nu in volle uitwerking. Hij wordt het koninginnestuk van een veelomvattende promotie-actie door Toerisme Halle en de Stad Halle, met de belangrijke steun van Toerisme Vlaanden en Toerisme Vlaams-Brabant, die over heel Vlaanderen zal duidelijk maken dat de sluitingsperiode geen reden is om de bezoeken aan Halle op te schorten, integendeel.

En als je dezer dagen in de buurt van de basiliek komt, vergeet dan niet even om het koor te lopen. Dit koor wordt nu geleidelijk van zijn stellingen ontdaan en dat levert adembenemende zichten op. Bijzondere aandacht verdient ondermeer de Kalvarie die door de fiinanciële tussenkomst van de Vrienden gereinigd is en een prachtig art deco geheel blijkt te zijn, dat perfect past in de lopende tentoonstelling van de Open Monumentendag in de kapel van de Sacramentinnen.

Deze website is een initiatief van
Basiliekpromotie Halle vzw in samenwerking met

Kerkraad Halle – Sint-Martinusparochie Halle – Basiliekpromotie Halle vzw – Stad Halle
Toerisme P&Z – Kon. Geschied- en Oudheidkkundige Kring Halle - Pro Arte Hallensis vzw

Met de financiële steun van:

Contact & Info
vzw Basiliekpromotie Halle

© Alle rechten voorbehouden Basiliekpromotie Halle vzw - Disclaimer | FR | EN | DE

X