Toren & Lantaarn

Aan de Sint-Martinuskerk op zich werd van 1341 tot 1409 of niet meer dan 68 jaren gebouwd. Aan de toren werd van rond 1200 tot de tweede helft van de negentiende eeuw of bijna 7 eeuwen met tussenpozen gewerkt. Het oudste deel van de toren dateert van rond het begin van de dertiende eeuw. Het maakte dus geen deel uit van de huidige kerk, maar van de laatste voorloper ervan. Zijn doel was tweeërlei. De ligging als meest-noordelijke stad van het graafschap Henegouwen deed Halle uitgroeien als eerste verdediging in geval van een inval door het hertogdom Brabant. Door de stevige structuur diende hij als vluchtplaats voor de inwoners in geval van nood. Hieruit blijkt dat de functie wereld was. Het is dan ook niet te verwonderen dat de toren tot en met vandaag niet aan de kerk, maar wel aan de stad toebehoort. Halle heeft sinds enkele dagen zelfs opnieuw een torenwachter. Het grootste torendeel is in het gelijkvloers en het grootste deel van de eerste verdieping bewaard gebleven. Doordat de huidige toren gebouwd werd rond, maar vooral in zijn voorganger is er nauwelijks iets van waar te nemen. Slechts op de eerste verdieping kan men een dwarsdoorsnede waarnemen.

Men begon aan de bouw van de kerk in 1341. Doordat het schip hoger dan dat van de vorige kerk zou worden, moet de toren verhoogd worden zodat hij boven het pseudobasilikale opzet waarbij midden- en zijbeuken ongeveer even hoog zouden zijn, zou uitkomen. Merkwaardig is dat die eerste verhoging binnenin de eerste verdieping van de oorspronkelijke toren begonnen werd. De tweede verdieping zou dienen als klokkenkamer. Binnenin is er niets van waar te nemen. Buiten kan men dichtgemaakte galmgaten opmerken. Die eerste torenverhoging was al snel achterhaald omdat vanaf 1380 geopteerd werd voor een middenbeuk die boven de zijbeuken uit rijst. Er kwam een derde verdieping die de beiaard zou huisvesten. De klokkenkamer op de tweede verdieping werd immers onbruikbaar omdat de galmgaten langs de kerkzijde bedekt weren door het kerkdak dat door het veranderde bouwconcept van het schip hoger dan die gaten oprijst. De beiaard was rond 1450 klaar. Net erboven kwam de kamer van de torenwachter die nog steeds bestaat.
De toren zou 2 spitsen krijgen. De eerste dateert van rond 1470 en sloot onmiddellijk bij de bouw van de derde verdieping aan. De tweede kwam er rond 1600 toen de vorige wegens bouwvalligheid afgebroken werd. Op de derde verdieping werd een achthoekig belvédère gebouwd. Op het belvédère kwam een opengewerkte en eveneens achthoekige spits die vergeleken kon worden met die van het stadhuis van Brussel. 

De zeventiende- en achttiende-eeuwse Barok heeft tal van Gotische kerken grondig veranderd. Vooral het interieur werd onder handen genomen. Te Halle is zelfs het uitzicht van de bekroning van de toren onder handen genomen. De spits van 1600 werd vervangen door een Barokke lantaarn. Ze is een exacte kopie van de bekroning van de Gotische Sint-Andrieskerk te Antwerpen. Het enige verschil bestaat erin de blauwe Ecaussinessteen in plaats van bak- en witte steen gebruikt werd. Zelfs de bekroning van de hoektorens en de balustrade was Barok. De Neo-Gotische restauratie van de kerk in de tweede helft van de negentiende eeuw heeft de toren praktisch ongemoeid gelaten. Slechts de Barokke bekroning van de hoektorens en de balustrade werden in Neo-Gotische stijl weggerestaureerd.

Deze website is een initiatief van
Basiliekpromotie Halle vzw in samenwerking met

Kerkraad Halle – Sint-Martinusparochie Halle – Basiliekpromotie Halle vzw – Stad Halle
Toerisme P&Z – Kon. Geschied- en Oudheidkkundige Kring Halle - Pro Arte Hallensis vzw

Met de financiële steun van:

Contact & Info
vzw Basiliekpromotie Halle

© Alle rechten voorbehouden Basiliekpromotie Halle vzw - Disclaimer | FR | EN | DE

X